اعمالی که مزدش نزد خداست
🔸 عشق و خدمت به نوعِ انسان به خاطر رضایت الهی در قرآن انعکاس ویژهای یافته است. هنگامی که خانواده امیرالمؤمنین سلاماللهعلیه سه نانِ افطارِ خود را به مسکین و یتیم و اسیر میبخشند، این آیه در حق آنان نازل میشود: «وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً» ؛ و غذا را در عین دوستداشتنش، به مسکین و یتیم و اسیر انفاق میکنند. در ادامه آنان دلیل این کار خود را تنها رضایت خداوند معرفی میکنند و هیچ مزد و پاداش و تشکری از خلق نمیخواهند: «إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللهِ لا نُريدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً.»
🔸 انبیا و ائمه علیهمالسلام بابت هدایت مردم و خدمت و عشقورزی به مردم مزدی نمیطلبند و فقط خداوند را اجردهنده میدانند. یکی دیگر از ابعاد این رفتار بی مزد و منت مادینبودنِ جزای این اقدامات است. در واقع مهرورزی و خدمتگذاری مابهازای مادی و مالی ندارد و از چنان ارج و منزلت بالایی برخوردار است که برای آن اجرت دنیوی نمیتوان قائل شد. بسیاری از اعمال خیر در مکتب اسلام در دنیا به طور کامل نقد نمیشود.
🔺 نمونۀ دیگری که حتی قرآن نیز اجر و منزلت آن را فاش نکرده است نماز در دل شب و انفاق و بخشش مال است: «فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ»؛ هیچکس نمیداند چه چیزهایی که مایه شادمانی و خوشحالی آنان است، به پاداش اعمالی که همواره انجام میدادهاند، برای آنان پنهان داشتهاند. بنابراین آنچه مسلمان واقعی را به نیرو و حرکت و خدمت و عشقورزی به بندگان خدا وامیدارد، وعدههای حقیقی و امیدبخشی است که از شدتِ ارزشمندی نمیتوان برای آنان مزدی از غیرخدا طلبید.
🔺 تفسیرِ مرحوم شاهآبادی از رؤیای علامه مجلسی نیز در این محل قابل تأمل است. ایشان در کتاب شذراتالمعارف میگوید علامه مجلسی، عالم بزرگ دوره صفوی و صاحب کتاب معظم بحارالانوار، پس از مرگ در خواب دیده شد. گفت در اینجا به کتابهای علمی و دینی من مزدی ندادند و تنها محبتی که به بچهای کرده بودم پذیرفته شد. شاهآبادی در تفسیر این مطلب میگوید به خاطر آن است که نور علم در برزخ نمیگنجد و تنها شعاع نور احسان آنجا را روشن میکند و جزای علم و دین بهقدری بزرگ است که تنها قیامت توان بازتابش را دارد. اسلام سراسر آکنده از چنین عظمتها و معارفی است که حاکی از رحمت خداوند و رابطه پرعطوفت دینداران با خداوند متعال است.